Mohammed de Vries

Wat ik nou echt gewoon een mooi gedicht vind

2010-02-24T23:17:00.003+01:00

Mensen voelen zich vaak afgestoten van poëzie. Bezwaren worden gemaakt, gewikt en gewogen, dat het zware kost is. Vaak is het:

metafysische rommel, waarin de goddelijke waarheid uiteindelijk in een kopje thee wordt gevonden.
hermetisch geleuter - hocuspocus - gevuld met tandenknarsende idiomen van gezwollen Van Dalefetisjisten.
amateuristische pulp van kortzichtige tienermeisjes, die - zo ik me voorstel - allemaal naar de orthodontist moeten, acne hebben en buitensporig veel zweten.
tenhemelschreiende, meelijwekkende, pathetische onzin, vol doodswensen, verdwaasde geliefden en whatnot.
iets waarvan de inhoud niet uitmaakt, zolang het maar rijmt.

Gelukkig is niet alle poëzie zo. Goddank niet. Stel je voor zeg! Elke poëzie- of literatuurliefhebber zou spontaan depressief dan wel suïcidaal worden! Er zo een recordaantal zelfmoordpogingen zijn van de Waalbrug zijn, bij uitstek symbolisch voor de dood van de literatuur. Immers, Japie sprong - pardon: liep - er ook al vanaf in De Uitvreter.

Nu las ik zojuist een gedicht uit de gigantische bundel 500 gedichten die iedereen gelezen moet hebben, onder redactie van Ilja Leonard Pfeijffer, waarvan ik dacht: "tja, zo kan het nu ook. Dit is nou echt gewoon een mooi gedicht." 'Ecce homo' is geschreven door de Zuid-Afrikaanse Wilma Stockenström (vergeef haar de naam, alsjeblieft), die beschrijft wat de mens nu onderscheidt van het dier. Hoewel het gedicht geschreven is in het Afrikaans - prachtige taal overigens - staat hier de vertaling:

'Ecce homo'

Wat heeft hem toch bezield om rechtop

te willen staan? Kaarsrecht! Toch niet alleen

dorst naar kennis, het kunnen reiken naar een appel

boven in een reusachtige, zuchtende boom?

Op handen en voeten zou hij ook, op een lei,

hebben kunnen leren lezen en schrijven, later

met een vinger in het zand de relativiteitstheorie

hebben kunnen uitwerken, en weer uitvegen

(want waartoe?) met minder rugklachten.

Op handen en voeten kun je godsdienst beoefenen,

door een microscoop turen, piano spelen,

beelden boetseren, op je rug rollen om plafonds

te beschilderen, weer omrollen en van je steiger

klauteren, fronsend, in gedachten, hongerig.

Op handen en voeten is eten en drinken een spelletje,

paren vanzelfsprekend. Alles kan.

Alleen toneelspelen, lijkt mij, zou bedenkelijk

ingewikkeld, bijna onmogelijk en echt

lachwekkend zijn. Heus. Een kruipende

Faust. Een Clytaemnestra met bungelende

borsten. Nee! Drama wil hoger reiken!

Daar staat hij nou met zijn weke delen bloot,

de mens, die zot, die grote toneelspeler.

'Mooi hè.', durf ik dan achteraf te verzuchten. Het is helder, het heeft verhaal, inhoud en mooie terzijdes ('want waartoe?'). Op vormgebied is het niet zo interessant als, neem, Van Ostaijen, Joyce en Pound, maar gewoontjes is het ook niet. Het heeft wel wat, maar waar die Wertqualitäten liggen, waar de literatuurwetenschappers zo de mond vol van hebben, weet ik niet (en zij ook niet denk ik). Veel interessants valt er te melden over poëzie, maar het zal elke vinger die het probeert te duiden, ontwijken: daarvoor is het te vluchtig, te fragiel en te veel op emotie geënt. Naar analogie van een ander beroemd gedicht:

Het beste kun je een gedicht lezen en daarna verklaren waarom het mooi is

Het beste kun je een gedicht lezen en daarna verklaren

Het beste kun je een gedicht lezen en

Het beste kun je een gedicht lezen

Het beste kun je lezen

Lezen

Brön:

Wilma Stockenström met 'Ecce homo', opgenomen in 500 gedichten die iedereen gelezen moet hebben, onder redactie van Ilja Leonard Pfeijffer en Gert Jan de Vries. Vertaling van Robert Dorsman. Amsterdam: Meulenhoff 2008, p. 691-692.

én maar razen

2010-01-29T01:24:00.004+01:00

Gisteravond werd in Nijmegen - in het oergezellige, net-iets-te-ver-van-het-stationafliggende café Merleyn - de Gedichtennacht gehouden, met optredens van o.a. Mustafa Stitou en Macronizm. Zo'n avond maakt altijd een impact, alsof een grote labrador een pootafdruk in je iets te flodderige dij drukt. Zoiets. En dus in dichterlijke roes, maakte ik een gedichtje in de trein (de laatste, die van 23:38 had ik gemist):

Zeepdoos

Serenade vanaf de zeepdoos,
hooguit vijftig centimeter
boven het publiek;
donderprekend titaantje
op de barkruk.
Wat zal het zijn?
Tachtig? Negentig cm?

Wereldproblematiek in een medley:
fnuikend, schuimbekkend.
én maar razen
over
CO₂-emissiedilemma’s,
verzopen pinguïns,
aanmodderen in de woestijn.

én maar razen.
Als hogesnelheidstreinen
crashen kwartaalcijfers.
hortend en stotend
klappen de piepende podia ineen.
Darwin voor de filosofie
van het geld.

én maar razen.
Mislukte multicultisoaps,
- met in de hoofdrol hoofddoekje A -
Vogelaarwijken,
broodje horrorverhalen.

én maar razen
over de gewone man
met zijn gewone tijdverdrijf,
gewoon op SBS6
(gewoon tussen de gewone reclame door):
“Nee, ze zoeken geen
Johannes de Doper of Elia.
Een kindsterretje wordt messias,
Henkjan Smits gecast als god."

én maar razen
over maatschappijpessimisme
- cultuurrelativisme -
dodelijk verongemakkelijkt
ontkracht hij eigen preek
én maar razen.
Totdat ons titaantje
door zijn stoel krakt,
de zeepdoos aan spaanders slaat,
eigen lyriek om zeep helpt.

Rotterdam 2059

2010-01-08T18:35:00.004+01:00

mi have een droom

(rotterdam, 2059)

wullah, poetry poet, let mi takki you 1 ding: di trobbi hier is dit

ben van me eigen now zo 66 jari & skerieus ben geen racist, aber

alle josti op een stokki, uptodate, wats deze shit? ik zeg maar zo

mi was nog maar een breezer als mi moeder zij zo zei: “azizi

doe gewoon jij, doe je gekke shit genoeg, wees beleefd, maak geen tsjoeri

toon props voor je brada, zeg ‘wazzup meneer’, ‘fawaka’ – en duh

beetje kijken op di smatjes met ze toetoes is no trobbi

beetje masten, beetje klaren & kabonkadonk is toppi

aber geef di goeie voorbeeld, prik di chickies met 2 woorden”

zo deed mi moeder takki toen & boem tranga! kijk, hier staat ik

hand in hand, harde kaas, api trots op di belanda, niet dan?

now dan, want mi lobi roffadam & deze stitti is mi spanga

ja joh, tantoe bigfoot long ago, toen was geluk gewoon da shit

wij rampeneerden & met mate, heel di hoed was 1 famiri

weinig doekoe, aber boieee: keek me gaan, keek me lopen

met me broekoe, keek me clippen met me ketting, wullah

mi was di grote otochtone condoekoe van vele boezoemies

op leip lauwe pattaas kwam ik vet binnensteppen van pompi doppe

loperdelopi door di stad, dat met ze gebouwen botertje bats

aan di bigtime poenani-master ze voets lag

& keek ze now leggen:

moeilijk lekker roffadam, met ze amperbroeki an, heet & klaar

in spleetlauwe stegies & zij zo: “kom kill, wandel dan, moeni worri

tab je lippi, play mi down op plattegrond, breek mi billen, gimmi bossi”

& bakoekoe jawohl, daar gingen wi dan, mi & di stitti, kierend

van mond tot mond – mi schudde di doesji, zi schudde mi hard

terug & lang & op & down tot binnen in ons (oh blueberry yam yam)

di zon lijk een smeltende bal naar omhoog kwam: knetter & glowy

opende zich di stitti ze eigen, rees op & kwam roze rondom mi te leggen

dát was roffadam: wi wandelden strak & di regen was gone

zo ging dat dan, in di goeie ouwe klok van glim & gouwe tiffies

aber now wullah, now dat ik old & bijna didi, now zit ik hier

game over te kniezen op me stoeroe, in een kapot veranderde stitti

word ik remi da rimpel, weke pampa achter glas & ik zweer je gast

deze land is niet meer wat ze was – sjoef dan habibi, sjoef door di ruiten

al di toelies, al di tuigkoppen uit di tegenwoordige tijd, oyooo

di playen biggi pompoe pompoe, aber komen niet van hiro & di zuigt maar

& di praat maar habbi dabbi & di doet maar takki takki poep & ik zeg you

di bokitoos hebben geen props of respect, di hebben da dockz in da fitti gezet

dus poetry poet, kijk me ogen, luister me oren, want hier is mi torri

hardcore & luid: mi have een droom, vol is vol, belanda boven

sluiten di shit & alles wordt wider basis controller, luchtdicht lijk da weerga

terug naar di wortel – vóór alle stitties zwaar paraloezoe & dikke ruïna

ja mi have een droom, dat me matties & ik ooit di zon wider clearly

omlagi zien komen, groter & groter, om dan benoekoe vaarlijk & slow

hier boven di straties, di cribs & di homies van roffadam nider te dalen

lijk een warme babeloeba in me gezicht – mi have een droom vandaag

lang bewaard & opgezwollen, dat heel di stitti wider lijk vroeger

over mi komt & mi wegpakt, in ze wreed tedere vel van di nacht

& vroeger nog, toen di dag nog niet dwars door mi heen kwam gewaaid

lijk gruis in me wijdopen hart – tantoe vroeger, daar have ik een droom

blakka-zwart & wit lijk snow, want daar bleef alles lijk het was

daar zijn da pieps nog keurig & strak – mi have een droom van brekend glas

ik droom achteruit, van een stittie die stilstaat & thuis op mi wacht

Ramsey Nasr (dichter des vaderlands 2009) - 'mi have een droom'

Pika, pika!

2009-12-26T23:09:00.002+01:00

Ik ga geen excuusje verzinnen waarom ik in zo'n aanzienlijke tijd geen bericht heb geplaatst, hoewel ik wel wil melden dat ik dit makkelijk kan wijten aan IPA-problemen in fonologieopdrachten, een overdosis vakantie en de nieuwe Dan Brown. Nu zou je verwachten rond deze zalige tijd van het jaar - de sneeuwpoppen staan in bloei en dat soort flauwekul - dat ik een bericht zou wijden aan persoonlijke Top-2000 lijstjes, goede voornemens en een recept voor Christmas Fudge.

Helaas, we gaan het vandaag hebben over het taalvermogen van Pokémon(R)! Ene Satoshi Tajiri bedacht een hele poos geleden, toen wij allen nog lieve en onnozele kindertjes waren, hondereenenvijftig zakmonstertjes om te vangen: een geniale formule die leidde tot steekpartijen op school, uren therapie en de nodige faillissementen vanwege de torenhoge aanschafprijs van de krengen (de kaarten welteverstaan).

Doch de WelEdelgeborene Heer Tajiri (of is het Satoshi nu de achternaam in Japan?) hield het niet voor mogelijk dat hij de beestjes een taalvermogen verschafte. Wat blijkt? Van vuursalamander tot elektrische hamster: allemaal kunnen ze hun eigen naam opzeggen of in stukjes hakken!

De stomste van het stel is Gloom, een kwijlende stinkzwam. Zijn naam bestaat uit een syllabe [glu:m], en het kan dus alleen dat zeggen. Een van de betere alfa's in de pokédex is Pikachu, onze wolrat aan de LSD, met drie syllaben [pikacu]:

Pi	Ka	Chu
	Pika	Kachu
		Pikachu

Kortom, hoe langer je naam is in Pokémonland (heet dat niet Joto of zo?) hoe hoger je in de literaire voedselketen staat. Arme Seel.

And now for something completely different...

2009-11-26T23:21:00.003+01:00

Aangezien de decembermaand weer in allerijl komt aangevlogen en de Top hoeveelduizend niet lang meer op zich kan later wachten, is hier een spoof, parodie en travestie van de evergreen Queen... Now for something completely different...

The Harlot's House

2009-11-26T22:37:00.004+01:00

We hoorden de tred van dansende voeten,

We talmden in de maanverlichte straat,

En stopten voor het huis van lichte zede.

Binnen, boven het gekletter en gekrakeel,

Hoorden we de luide musici spelen:

'Treues Liebes Herz' van Strauss.

Gelijk bizarre mechanische grotesken,

die fantastische arabesken maken;

De schaduwen vlogen over het gordijn.

We zagen de spookachtige dansers draaien

Op het geluid van de hoorn en de viool,

Als zwarte bladeren, wervelend in de wind.

Gelijk de robots van een poppenspeler,

Skeletten met een dun silhouet,

Zich schuchter bewegen in een trage quadrille.

Toen namen ze elkander bij de hand,

En dansten een statige sarabande,

Hun gelach echode, dun en schril.

Soms drukte een opgewonden pop,

Een spokenminnaar aan haar borst.

Soms probeerden ze te zingen.

Soms kwam er een verschrikkelijke marionet

Uit, die zijn sigaret oprookte,

Bovenop de trap, als een levend iets.

Toen - ik draaide me naar mijn lief - zei ik:

"De doden dansen met de doden,

Het stof wervelt met het stof."

Maar zij - zij hoorde de viool -

En verliet mijn zijde en ging naar binnen

Liefde ging naar het huis van de wellust.

Toen werd de toon plotseling vals.

De dansers waren vermoeid van hun wals,

De schaduwen staakten hun gedraai en gedwarrel.

En achter de lange en stille straat,

Kroop de dagenraad - voeten met zilveren sandalen -

Als een bangig meisje.

The Harlot's House door Oscar Wilde in Poems.

Berlijn, 9 november 1989: glazen muren

2009-11-11T21:57:00.003+01:00

Om geheel in stijl te blijven met de viering van de val van de Berlijnse muur - zo'n negen à tien maanden voor mijn geboorte, besef ik me nu - las ik vandaag de ervaringen van Cees Nooteboom, een literair talent dat het in Duitsland altijd beter lijkt te doen dan thuis.

"De lege halve cirkel voor de zuilen wordt beschenen door een onecht, oranje licht, de falanx van grenssoldaten daarin ziet eruit als een machteloze rij tegen het geweld van de menigte aan onze kant. Telkens als er een jongen op de Muur klimt proberen ze hem eraf te spuiten, maar de straal is meestal niet sterk genoeg en de eenzame figuur blijft staan, druipend tot op zijn botten, een levend standbeeld in een aura van wit verlicht schuim. Geschreeuw, gejoel, het blitslicht van honderd camera's alsof het steen van de Muur eigenlijk al doorzichtig geworden is, alsof hij er al bijna niet meer is. De jongens dansen in hun waterstralen, de kwetsbare rij soldaten vormt het decor van hun ballet.

[...]

'De wereld is van glas geworden,' zegt de lector, en dat gevoel houd ik bij me als ik weer buiten loop. Het is koud, maar de zon schijnt op de zegewagen van de Brandenburger Tor. Nu zie ik de stad waar ik woon aan de andere kant, nog steeds kan dat. De westelijke menigte staat massaal op de muur, de camera's van CBS en BBC filmen het geluidloze zwaaien en juichen, de verre extase. In het klassieke niemandsland tussen daar en hier lopen de officieren in het decor van de zuilen zoals ze altijd lopen, zonlicht in hun epauletten."

Cees Nooteboom, Berlijnse notities.

Hoe dichten ook kan

2009-11-09T23:12:00.004+01:00

Zelfmoord des Zeemans

De zeeman

hij hoort de stem der Loreley

hij ziet op zijn horloge

en springt het water in

Paul van Ostaijen. Nagelaten gedichten.

En avant comme en avant!

2009-11-09T23:06:00.003+01:00

Tingeling zat in een stoel

Tegenover hem was een muur

Als een kat die achter het raam

naar een vogeltje kijkt,

zo keek hij naar de muur.

Hij vroeg zich twee dingen af:

Zou achter de muur nog een muur

en daarachter weer een andere zijn

of was de muur de zijkant

van een kolossaal massief rotsblok?

Moest je dus leren springen

of moest je leren ontwrichten?

Bij gebrek aan aanwijzingen

en omdat hij stijf werd,

rekte hij zich uit,

ging staan

en liep de andere kant op.

Onderweg naar een nieuwe uitzicht

viel hij van de brandtrap in een put.

Daar zat hij

te midden van de botten

van vele voorgangers

en betreurde hun lot

en zijn horloge.

Voor klimmen was de put te glad

en voor graven was de aarde te dicht.

Er viel niet naar links

noch naar rechts uit te wijken,

alle wegen waren afgesneden.

Het eens zo vertrouwde licht

was de deksel op de put.

K. Michel. Tingeling & Totus.

Oranje-aanstellers

2009-10-31T00:23:00.003+01:00

Ander voorbeeld, het Nederlands elftal, of nee: dat fantastische legioen. De supporters van de tegenstander verbleken volledig bij de Oranje-aanhang: doen de eersten het nog steeds met een sjaal en een vlag, wij dossen ons inmiddels uit met een oranje klomp of molen op het hoofd, of als een indiaan, of helemaal rood-wit-blauw geschminkt. Dát zijn nog eens aanhangers, zou je zeggen, geen moeite is ze te veel, nee, inderdaad, geen moeite is ze te veel, als ze er maar mee op de televisie kunnen komen, en de rest van de wereld ze bijzonder vindt, alleen, zingen kunnen ze niet, op één typisch Nederlands deuntje na, 'olé, olé, olé, olé', maar als Oranje achterstaat houden ze daar zelfs ook nog mee op. Vreemde tegenspraak? Helemaal geen tegenspraak... de Oranje-aanhanger komt niet voor het voetbal, die komt om zichzelf te laten zien, die staat al een uur voor de wedstrijd te hossen, die vindt zichzelf veel belangrijker dan het spel en alle spelers bij elkaar, als die thuiskomt is het eerste wat hij vraagt: ben ik nog in beeld geweest? Grote voetballers als Van Basten, Bergkamp en Gullit, bij hun buitenlandse clubs speelden ze de sterren van de hemel, terwijl ze er in Oranje bijna nooit iets van bakten... nee, dat begrijpen wij nu wel, die waren bij hun club supporters gewend voor wie voetbal belangrijk is, die door dik en dun blijven steunen en zingen, opzwepend, aanmoedigend, door en door ernstig, trouw en deskundig... Het is niet óndanks het Oranje-legioen dat Bergkamp en Van Basten in Oranje niet vooruit te branden waren, maar juist vanwége dat legioen, met die maffe uitdossing, die alleen voor eigen vermaak ingezette wave, en dat woordloze, eenregelige, even infantiele als afstompende gezang, heel die carnavaleske, onserieuze ambiance waar je pap van in je benen krijgt, waardoor je niet meer kan winnen en, voor die meute, eigenlijk ook niet meer wil... Maar na afloop natuurlijk wel even voor de camera zeggen dat de steun fantatisch was, want je moet ze natuurlijk ook niet tegen je hebben...

Thomas Rosenboom

Denkend aan Holland: pamflet

Gevonden uitspraken

2009-10-30T10:34:00.003+01:00

Je hoort wel eens van die gesprekken die je eigenlijk uitvergroot boven je bed zou willen hangen. Gewoon, om 's ochtends met een grote grijns de badkamer te kunnen betreden. Je hoort ze in treinen en op werk en je moet veel moeite doen om niet direct in lachen uit te barsten, want dat zou immers onbeholpen zijn. Nee. Ik probeer ze hier te retrieven uit mijn LTM - voor de psycholinguïstici onder ons.

Ja, maar... nee, dat is echt zo. Homo's neuken alles wat los en vast zit.
CSN? [Christelijke Studentenverenigingen Nijmegen]. Dat is toch zo'n sekte?
- Jaaah... We hadden lekker gegéten joh... En hij bestelde zoiets heel chiques: vin de botteille. Ja, echt.
- Sow hey. Echt? Daar komt een aanzoek van, ik zeg het je.
(In het Colosseum): It's amázing. Can you imágine the Europeans built this fíve hundred years ago! O my gosh, it's so advánced.
(In de bioscoop) - Een groene M&M's alsjeblieft.
- Groen?
- Ja die!
- De gele?
- Nee, die andere.
- De blauwe dan.
- Nee, nee.
- Echt... De bruine?
- Ja! De groene.
- Meneer, dit is echt bruin...
- Haha. En ik dacht dat ik al kleurenblind was...
- (...)
(In de bioscoop) - De rechtse Pringles alsjeblieft.
- Meneer, onze Pringles hebben geen politieke voorkeur.
(In de bioscoop) Drie keer Hittegolf [ze bedoelde Zomerhitte].
(In de bioscoop) - Onder welke naam zal ik het zetten?
- Shaniya
- De achternaam?
- Myanshiniiranc
- Ik ga voor deurtje één. Wat was de voornaam ook al weer?
(In de bioscoop) - Wel erg hè. Dat Michael Jackson dood is.
- Dood, hoezo? Heeft u het niet gehoord? De clue van This is it is dat 'ie nog leeft. Hij heeft zijn eigen dood in scène gezet. Kijkcijfers enzo, snapt u.
- Echt?! Wow. Nou, wil ik hem helemaal zien.
- (...)
- Dus jij gaat met Ilzan. Maar dat is toch een neger?
- Ja. Dus?
- Is het nou waar dat [gefluister] ze een hele grote hebben?
- Ach meid, je moest 's weten. Ben helemaal uitgescheurd!
- Stt! Die jongen kijkt!
(druipnat echtpaar komt binnen) - Regent het?
- Nee, mijn vrouw heeft een speekselprobleem, nou goed.
(Een islamitisch meisje met knoekharde mohammedaanse rock aan komt voor ons zitten)
- (Man tegenover me, fluisterend) Ah, ze hebben nu ook al Radio Al-Jazeera...

Gaudí in Rome

2009-10-14T17:10:00.006+02:00

Ik heb Gaudì gezien zonder in Barcelona te zijn geweest.

Wat een geweldige week was dit! Munten, handen vol muntjes heb ik, al Italiaans lispelend, in de Trevifontein laten afgeleiden, ik heb ontdekt dat ik de Sixtijnse kapel niet zo denderend vond en ben doorweekt geraakt op het bordes en op het kantoor van signore Mussolini. Het was een uitstekende Rometrip met lekker eten, weinig slaap (broken bottles under childrens feet) en het wereldkampioenschap lange afstandlopen.

Maar nu. Genoeg met de platitudes, genoeg met de drieslagen - deze zin bewijst dat al.

Een van de meest aparte dingen - de dingen die je niet verwacht in Rome - heb ik óók gezien. Ik heb het over het Quartiere Coppedè. Nog nooit van gehoord? Nee, ik ook niet.

Ergens in Rome - in een wijk waar nog nooit een Japanse Canon heeft geflitst - ontwierp Gino Coppedè in 1913 een aantal gebouwen in wel een heel aparte stijl, als een soort Gaudì in Rome. Op deze doorregende maandagmiddag zag het er uit als een versteende uitdrukking van de sprookjes van Grimm, met kikkers, spinnen, engels en duiveltjes. Het recept:

Gaudì à la Roma

Men neme 100 gram Gaudì. Voeg daarbij een flinke scheut Grimm en Grimm. Voeg na een half uur zachtjes sudderen een theelepel Kafka toe en een half teentje Gargantua en Pantagruel. Blus het gerecht af met drie eetlepels Anton Pieck. Maaltijdtip: Garneer het gerecht met wat Poe en Rossini.

Vijf 5 tigers + 1

2009-10-03T01:14:00.003+02:00

Delirium

o! stuur het eierstruif der eeuwen

in een vale envelop naar onbe-

reikbare hoogten

hoogten

Men neme twee zakhorloges

- en vermenigvuldig - schuldig - dit met 10**

of 11, voor de oplettende lezer

Even fruiten met een uitje

Ja! We pellen de huilvrucht

schil voor schel, als de tijd

tik tik tik tik tik tik tik

En dan vluchtig mee kokkerellen

met de pie pa poefpan

Schil jij je vingers

of vingers de schillen

schillen de vingers jou?

Stamp, sla, schreeuw

het Uur u van voor naar

achter door de kamer

van een student

4 x 4 met dakterras

(maar wacht!

potentiële mogelijke

hopelijke dodelijke

wachtende verzachtende

kans op verhuizing

naar:

5 x 5

O! Vijf bij vijf

Is er ruimtes voor eentje meer

In uw Caesarisch vierkant?

Het sleutelwoord is vuur

voordat de kardinale fout

van het tegen de muur lopen

zich heeft voltrokken

Daarom heeft Naso een

platte neus, of was dit een

martelaar van het christelijk geloof

Femina iancta diabolo est

Vrouwen - Eva's zonde

deint mee op het zuchten

van kristallen maagden en

de vloedgolf, zoenamie

van verblikkende verblozingen*

het

tijd

voor

wort

satz

* Of in den beginne beresjit, volgens kerkvaders in het algemeen (A.v.d.Th. 918 A.D.)

** Krokussen in september krijsen moord en brand bij het bijeenhouden van de stapel narcistische presocratische gelukzoekers. (Panta rei? 2004, 24).

Dichtend genezen

2009-10-01T18:48:00.002+02:00

Ooit gehoord van de Strassburger Blutsegen?

Uit de middeleeuwen - of voor de historici onder ons: uit de elfde eeuw - is er een aantal schietgebedje bekend, die een bijna Harry Potterachtige potentieel hadden. Maar in plaats van perkamentusiaans spreukgegoochel als 'Expelliarmus' en 'Expecto Patronum' of het meer conventionele Hans Klokkerige hocuspocus, gebruikten de middeleeuwers een versje:

Genzan unde Jordan keiken sament sozzon.

to versoz Genzan Jordane te situn

to verstont taz plat. verstande tiz plot.

stand plot, stant plot fasto!

Of vertaald:

Genzan [Jezus] en Jordan [Judas] gingen samen schieten. [no pun intended]

Toen schoot Genzan Jordan in zijn zijde.

Toen stopte het bloed. Moge dit bloed stoppen.

Stop bloed, stop bloed, meteen!

Deze Strassburger Blutsegen deed dienst, je raadt het al, om een wond te stelpen. Hoezo, poëzie is niet functioneel? Zo eenvoudig was het toen: stukken gemakkelijker dan dr. Huis ons doet geloven. Maar deze lijn is natuurlijk eenvoudig door te trekken naar de tegenwoordige tijd, want wat doen BHV- ers als er iemand nodig gereanimeerd moet worden? Als de asem terug in het lichaam moet worden geblazen? Precies, ze zingen! Staying Alive van The Bee Gees of Another One Bites the Dust zijn gezien het hoge aantal beats per minute favoriet, hoewel de laatste natuurlijk wel een beetje macaber is om te zingen...

Aan alle dokters van Nederland: zing ze het leven in!

Bron: Anonymus. Vanden levene ons heren.

Colonne der eenzaamheid

2009-09-24T19:30:00.002+02:00

Colonne der eenzaamheid

Ze verkopen ansichtkaarten van de galgendood
Ze schilderen de paspoorten bruin
De schoonheidssalon zit vol met zeelui
Het circus is in de stad
Hier komt de blinde commissaris
Ze hebben hem in trance
Eén hand is vastgebonden aan de koordloper
De andere heeft hij in z’n broek
En de relploeg is rusteloos
Ze moeten ergens naartoe
Terwijl Mevrouw en ik naar buiten kijken
Vanuit de colonne der eenzaamheid

Assepoester, ze kijkt zo simpel
‘De pot verwijt de ketel.’ lacht ze.
En ze duwt haar handen in haar achterzakken
Bette Davis’ stijl
En Romeo komt naar binnen, hij kreunt
‘Jij komt mij toe, geloof ik.’
En iemand zegt: ‘Je zit verkeerd, vrind.
Je kunt beter weggaan.’
En het enige geluid dat resteert
Als de ambulances zijn weggereden
Is een vegende Assepoester
In de colonne der eenzaamheid

Nu is de maan bijna verdwenen
De sterren beginnen zich te verschuilen
De waarzeggende vrouw
Heeft al haar spullen naar binnen gebracht
Iedereen behalve Kaïn en Abel
En de gebochelde van de Notre Dame
Iedereen bedrijft de liefde
Of verwacht anders regen
En de goede Samaritaan, hij kleedt zich om
Hij bereidt zich voor op de show
Hij gaat naar de kermis vanavond
In de colonne der eenzaamheid

Nu zit Ophelia onder ’t raam
Om haar maak ik me zo’n zorgen
Op haar tweeëntwintigste verjaardag
Is ze al een oude vrijster

Voor haar is de dood vrij romantisch
Ze draagt een ijzeren vest
Haar beroep is haar religie
Haar zonde haar lusteloosheid
En ook al zijn haar ogen gefixeerd op
Noachs grote regenboog
Toch spendeert ze haar tijd glurend
Naar de colonne der eenzaamheid

Einstein, vermomd als Robin Hood
Met zijn herinneringen in een koffer
Kwam hier een uur geleden langs
Met zijn vriend, een jaloerse monnik
Hij leek zo onbevlekt beangstigend
Toen hij zijn sigaret wegwierp
Daarna ging hij aan regenpijpen snuffelen
En het alfabet reciteren
Nou zou je er niet aan denken naar hem te kijken
Maar lang geleden was hij beroemd
Om het bespelen van de elektrische viool
In de colonne der eenzaamheid

Dr. Ranzig houdt de wereld vast
In een leren beker
Maar al zijn seksloze patiënten
Proberen de boel op te blazen
De zuster, een plaatselijke prutser
Is de baas van het cyanidegat
Ook houdt zij de kaarten bij, die lezen:
‘Heb medelijden met Zijn ziel.’
Ze spelen allen op tinnen fluitjes
Je kunt ze horen blazen
Als je je hoofd ver genoeg uitstrekt
Vanuit de colonne der eenzaamheid

Aan de overkant van de straat hebben ze gordijnen vast getimmerd
Ze bereiden zich voor op het feest
Het spook van de opera
Sprekend een priester
Ze voederen Casanova
Opdat hij meer zelfvertrouwen krijgt
Daarna doden ze hem met overmoed
Nadat ze hem met woorden hebben vergiftigd
En het spook roept naar magere meisjes
‘Ga hier weg, als je nog niet weet
Dat Casanova net gestraft is
Omdat hij naar de colonne der eenzaamheid is geweest.’

Rond middernacht komen alle agenten
En de ploeg van supermensen
bij elkaar en nemen ze iedereen mee
Die meer weet dan hen
Dan worden ze naar de fabriek gebracht
Waar de hartaanvalmachine
Aan hun schouders wordt vastgebonden
En dan wordt de kerosine
Vanuit de kastelen naar beneden gebracht
Door verzekeringsmannen, die nagaan
Dat niemand ontsnapt
Naar de colonne der eenzaamheid

Nero’s Neptunus zij geprezen
De Titanic vaart uit bij zonsopkomst
En iedereen schreeuwt:
‘Voor wie ben jij?’
En Ezra Pound en T.S. Elliot
Vechten in de toren van de kapitein
Terwijl de zangers van Calypso om hen lachen
En de zeelui houden bloemen vast
Tussen de ramen van de zee
Waar lieflijke zeemeerminnen glijden
En niemand te veel na hoeft te denken
Over de colonne der eenzaamheid

Ja, vandaag heb ik je brief ontvangen
(Ongeveer toen de deurknop brak)
Toen je vroeg hoe het met me ging –
Was dat bedoeld als grapje?
Al die mensen die je noemt
Ja, ik ken ze wel, ze zijn mank
Ik moest hun gezichten opnieuw plaatsen
En ze ieder een andere naam geven
Op dit moment kan ik niet zo goed meer lezen
Stuur me nooit meer geen brieven, nee
Tenzij je ze stuurt
Vanuit de colonne der eenzaamheid

Bob Dylan. 'Desolation Row.' Highway 61 Revisited. 1965.

Hebban olla vogala...

2009-09-21T22:52:00.003+02:00

Er is ruzie in de straat.

Bij de parkeerplaatsen tegenover ons huis staan twee bomen. Om met de vleiende stem van Paul Jambers te schrijven: "Overdag zijn het twee heel normale bomen, maar als de zon ondergaat veranderen zij in een groot strijdperk." En zo is het, beste Paul. Zodra het avondrood is weggezonken, zinken er twee groepen vogels in de bomen neer. (Intermissie: zojuist hoorde ik ze nog krijsen vanuit mijn open zolderraampje.)

Enfin, iedere vogel keert terug naar zijn of haar basis. Links de Capulets, met Tybalt en Julia die om het hardst schreeuwen; rechts de Montagues met Romeo in de balkonscène. Ah, Shakespeare met een Natüreingang: is het niet prachtig?

Een ding is natuurlijk minder prachtig (om u, beste lezer, meteen maar een burleske optater te geven) en dit is dat onze leuke gele niet-zo-koningsgezinde Suzuki precies in het slagveld staat. En waar gehakt wordt vallen... flaters - en niet zo'n beetje ook.

Om met een middeleeuwse quote te kappen: Hebben olla vogale nestas hagunnan, hinase hic ende tu, wat unbidan we nu?

Waar wachten we op? Daar komen we na de autowasstraat wel op terug.

Ochtendritueel

2009-09-20T00:33:00.004+02:00

Ochtendritueel

Groeven, voren, wallen:

een washandje is een ploeg

die gedurig 's morgensvroeg

de slaap doet openvallen.

Een koevoet klemt in het trapgat;

twee mannen duwen kras,

twee vensters in, glas

zoals bij witte staar: mat.

De ruwe hoogten van mijn kin

bestrijk ik met fijne poedersneeuw;

ik snijd het ijs van een eeuw,

weg, zoals (beresjiet) in het begin.

Nu volgen de witte konen

- of geel om eerlijk te zijn -

en dansen vezels van satijn

in cirkelvormige patronen.

Uitvoerig wordt de nok doordrenkt,

van transparante, blauwe gelatine

en rap, snel: het is routine-

werk. Wee, wie mij een haar krenkt.

In de finale spuit een bus

een welriekende mix:

feromonen voor de chicks.

God, wat was dit een klus.

In het oog van de aandacht

2009-09-16T21:35:00.004+02:00

In treinen mag alles.

Luidruchtige telefoongesprekken à la GTST over wie en wie het met elkaar doen en wie en wie het uitgemaakt hebben, kun je elk uur van de dag wel ergens vinden. Nagelbijten en neuspeuteren zijn de normaalste zaken van de wereld. En de megahertzen van trance, Geer en Jool en traditionele Marokkaanse muziek transformeren zich in het vervelend zoemen van een mug, waar niemand nog naar uithaalt.

Maar één ding wekt de nieuwsgierigheid pas echt: lezen. Als ik lees, moet iemand meelezen. Geen uitzonderingen.

Wees gewaarschuwd: deze flaptekstenlezers, titelconnaisseurs en op-de-kopfanaten kunnen schuilen in de meest alledaagse persoon. De buurvrouw, de jongen van vier-hoog en de hond van tante Nel: allemaal zijn het potentiële gluurlezers.

Het maakt niet uit waarover het gaat: het is de hoeveelheid letters die de aandacht trekt, niet het thema, al heet het boek Het grote elasticiteitenboek voor gevorderden of De evidentie van presokratische natuurfilosofen op het leven en werk van de achttiende-eeuwse vroegromantische assistent-drukker W.A.Th.P.Z. Kortewijk-van der Molen.

Eén ding trekt pas echt de aandacht: het lezen van een religieus boek. Vandaag las ik de Bijbel en mensen konden hun blik niet van mij afhouden. Ik stond in het centrum van de aandacht toen ik een van de flinterdunne pagina's poogde om te slaan, mensen slaakten kreetjes toen dat me niet lukte en sloegen bijna een gil van genot toen ik mijn vinger bevochtigde in mijn mondhoek en de pagina dan eindelijk keerde. De hoogblonde jongen naast me kwam, gezien de hoeveelheid zweetdruppels op zijn voorhoofd, bijna klaar.

Natuurlijk, de psycholinguïstiek bewijst dat lezen een automatisch proces is, dat niet tegen te houden is. Maar dat wil niet zeggen dat mensen hun hoofd niet een kwartslag kunnen draaien om zich te vergapen aan het onhollandse - toegegeven: vandaag wat mistroostige - landschap van Nijmegen en omgeving.

Volgende week neem ik een Koran mee, laat ik mijn baard staan - a week should do the trick - en probeer ik luid te praten in het Arabisch, dat waarschijnlijk niet al te realistisch zal klinken, met daarin verholen Nederlandse woorden als 'bom', 'Wilders' en 'allemaal dood'. Dan, dan pas sta ik echt in het oog van de aandacht.

Basterds en Roos Rebergen

2009-09-13T12:32:00.004+02:00

Eindelijk, heb ik 'm gezien. Na twee weken wachten, opdat we met z'n allen er een gezellig bioscoopavondje van konden maken, heb ik 'm dan toch gezien: Inglourious Basterds. Toegegeven, de films is zo historisch inaccuraat als het maar zijn kan en op sommige momenten werkelijk pijnlijk sadistisch - hoewel dat laatste niet weg te denken is bij Tarantino - maar wat is deze film stérk! Met name de overdonderde finale, waarbij er niet een, maar drie aanslagen op Mr. Hitler worden gepleegd (er blijft dan ook weinig van hem over), resulteerde in duidelijk hoorbare orgastische kreetjes vanuit het publiek.

Waarom staart Roos Rebergen me ook al weer aan vanuit de titel? O, ja! Dankzij haar muziek - die sinds haar gastoptreden bij DWDD nogal in de aandacht is geweest - wordt het onmogelijk om een tekst serieus te lezen. Waarom? Omdat zij in haar muziek de klemtoon precies op de verkeerde syllaben legt: "Of in je Harry Potterboek" en "Ik weet niet waar het aan ligt." Precies dan maar 's bloedserieus Genesis te lezen.

Roosbeef. 'Volle magen.' Ze willen wel je hond aaien, maar niet met je praten. 2008.
Quentin Tarantino. Inglourious Basterds. Met: Brad Pitt, Daniel Brühl en Eli Roth.

The Return of the Mohammed

2009-09-12T14:58:00.002+02:00

Hallo, terug van weggeweest! Terug in het idyllische Venray, waar sinds kort een H&M-filliaal is geopend - hoezo sluikreclame? Terug van het land der olijke pastapippo's - om een goede vriendin te citeren - , waar wij ons net onder de Mezzogiorno schuilhielden en, al pizza bianco's etende, in een kristalhelder meertje zwommen. En sinds de vorige twee week kom ik terug van de drukke studentenstad Nijmegen, waar de treinen en bussen deze maand abnormaal veel te lijden hebben onder het grote aantal aspirant-studenten. Heerlijk hè, terugkomen! En vooral in een onsamenhangende schrijfstijl!

Ik ga moi niet verontschuldigen voor mijn wegblijven van deze blog, zoals je veel ziet gebeuren. We - lees ik: majestus pluralis (of zoiets) - zitten al lang niet meer op de middelbare school, ververwijderd van de tijd van absentiebriefjes halen.

En nu ga ik stoppen met ongebreideld voortrijmen op onmogelijke zinnen, want dat is de clue van dit chaotische bericht: nooit en niemental de backspacetoets aanraken. Nooit! En wilt u ons nu excuseren? Wij hebben een intieme afspraak met de Bijbel. Boek Genesis, hoofdstuk 25. Ja precies, onze relatie is nog vrij platonisch. Wanneer zullen wij het Hooglied bereiken? En nu Schluss. Wat een opgave, schrijven zonder te schrappen.

Johnny en Priscilla, deel II

2009-07-08T23:59:00.002+02:00

Ondanks de locatie van zijn debuutoptreden, ging het snel met Johnny. Nadat een producer zijn zuivere stem had gehoord, werden de contracten hem voor de voeten geworpen. Het geld stroomde binnen en ging op aan een villa voor zijn familie en dure lamborghini’s. In zijn naïviteit stortte hij zich gretig op het nachtleven en proefde al snel de smaak van cocaïne en dure vrouwen. Op zijn vijfentwintigste behoorde hij tot de crème de la crème van New York en bouwde een eigen club.

Club Orphéus was een club voor de happy few. Het stonk er naar snel uitgegeven geld en de eau de cologne van dure gasten. De club was opgericht in oude stijl. Grote zuilen werden gedrapeerd door roodfluwelen gordijnen, doorvlochten met gouddraad. Peperdure kroonluchters staarde uit vanuit de hoogte en de vloer betegeld met bleekwit marmer. Dit alles was omgeven door enorme plasmaschermen, die psychedelische beelden van naakte vrouwen toonden. De modernste geluidinstallaties lieten je meedeinen op de trance en hiphop. Als vast optreden toonde Johnny zijn kunsten. Met de jaren was zijn talent aangescherpt en nu kon het zelfs het kilste harten breken. Niemand was veilig voor zijn stem.

Die betreffende avond in augustus, zag hij haar. Een brede gangster, stierennek bezaaid met blingbling, leek haar te vergezellen. Haar bleke hals werd bedolven onder zacht blond haar, dat in golven naar beneden stroomde. Haar ogen waren bijna katachtig en leken zowel giftig als aanlokkend. Ze drongen aan en schrokken af, als zoiets elementairs als een withete vlam. Om haar polsen droeg ze ringen van onyx, kluisters die haar aan dat rotsmassief van een gangster bonden.

Langzaam sloop hij naar haar toe en in haar oor fluisterde hij zoete woorden. Johnny was niet meer, daar stond een mannelijk sirene, die alles op alles zette om zijn prooi naar binnen te slepen. Op het balkon vertelde zij hem haar naam: Priscilla. De naam van een engel, vond Johnny. Diezelfde avond vertrokken ze naar zijn huis. Ze vreeën. Het was chemie. Beiden leken bij elkaar te horen, als een ontbrekend stukje in een legpuzzel. Priscilla bleek een elitehoer te zijn, die tegen veel betaling seksuele fantasieën van de grote der aarde in vervulling liet gaan en, functionerend als trofee, met gangsters op stap ging. Die avond zweerde ze om dat achter haar te laten.

Drie jaar later waren ze verloofd. Ze waren intens verliefd op elkaar geworden en niet alleen door Johnny’s zang. Het zou allemaal veranderen toen Priscilla op een zonnige augustusmiddag bewolkt terugkwam van een routineonderzoek bij de dokter. Ze bleek kanker te hebben. Binnen enkele weken was er niets meer van de eens zo levenslustige vrouw over. Het haar liep en bleek over haar hals heen. De ogen staarden, alsof ze een door een dichte waas heen moest prikken. Ze was flink afgevallen en haar wangen leken hol. Johnny probeerde alles om haar beter te krijgen. De chemokuur sloeg niet aan; ze bleek uitzaaiingen te hebben, die al het leven uit haar leken te trekken. In wanhoop begon Johnny naar alternatieve middelen te zoeken, maar niets scheen te helpen.

Ze stierf op een novemberdag.

Dronken en bedwelmd door de cocaïne sloop Johnny terug naar zijn plek van geboorte. De steeg leek in al die jaren niet veranderd te zijn, noch schoon gemaakt. In zijn kindertijd hadden de buurjongens elkaar de stuipen op het lijf gejaagd met griezelverhalen over het oude slachthuis aan het einde van de steeg. Het zou een doorgang zijn tot de hel, een poort tot Lucifer en zijn demonische horden. Die gedachte was niet geheel te wijten aan de onbedwongen kinderfantasieën: het pand zag er angstaanjagend uit. De ramen waren door de jaren zwart uitgeslagen en de deur zat vol gaten. Alsof een hellehond zich er waanzinnig tegen aan had geslagen. Het cement stak uit de voegen, zodat het leek alsof het haar van het huis rechtovereind stond. De penetrante geur van geronnen bloed kleefde nog steeds aan de vloeren en was zo hardnekkig vast gaan zitten dat de ijverigste huisvrouw het zelfs niet schoon zou krijgen.
* * *

Literaar: De grote Gatsby

2009-07-01T20:11:00.004+02:00

Wie is Gatsby? Sommige zeggen dat hij een dranksmokkelaar is, betrokken bij allerlei obscure zaakjes, anderen menen dat hij in Oxford gestudeerd heeft; een enkeling fluistert dat hij een man vermoord heeft.

De grote Gatsby van F. Scott Fitzgerald beschrijft de Verenigde Staten in de jaren twintig; de oorlog is afgelopen en er wordt al tussen neus en lippen door gepraat over rassentheorieën. De hoofdrolspeler wordt door toeval de buurman van een van de nieuwe rijken van Amerika. Vanuit dat punt leidt het verhaal naar een vergeten liefde, een wederzijds huwelijksbedrog en een moord... ik bedoel: twee moorden.

De grote Gatsby wordt gerekend tot de beste romans van de twintigste eeuw. Geen flauw idee waarom. Goed, het verhaal is sterk, maar niet wereldschokkend. F. Scott Fitzgerald heeft een schoon (ben in een Belgische bui), krachtig en eenvoudig taalgebruik. Geen ellenlange bijzinnen en hoogdravende flauwekul, gewoon strak en sterk.

Het doet denken aan een zwart-witfilm uit de jaren veertig, met een femme fatale en een sigarettenrook puffende machoman, die alles aankan, maar in de tussentijd baantjes trekt in zijn privézwembad. Zo is Gatsby ook, die man dan. En die femme fatale? Fataal...

Who's bad?

2009-06-27T19:40:00.004+02:00

De King of Pop is dood: Michael Jackson stierf aan een overdosis medicijnen. De wereld schreeuwt moord en brand, alles wat maar aan MJ - dat is zo'n koosnaampje dat je iedereen op TMF hoort brallen - in de markt is , wordt verkocht en Youtube raakt overbelast met moonwalkimitaties.

En... het laat me volstrekt koud. Sterker nog: ik snap het niet.

Goed, toegegeven de goede man heeft een paar mooie nummers gemaakt. Drie wel te verstaan: Bad, Billy Jean en Smooth Criminal (vooral die laatste). Dat succes gun ik hem van harte. Waarschijnlijk worden deze nummertjes na zijn dood opgenomen in het grote canon der grote muzikanten of iets dergelijks.

Wat me zo verrast is dat een maand geleden iedereen Michael Jackson nog verguisde, wegens zijn niet nader te benoemen akkefietjes met minderjarige peuters en zijn extravegante huidavontuurtjes. Maar onder het motto 'niets slechts over de doden' is hij opeens volksheld nummero uno geworden: zelfs Balkenende wordt van de troon gestoten. Pedofiel de ene dag, King of Pop de volgende. Dat noemen ze pas een carrièreswitch.

Maar het gebeurt vaker in Nederland, hoor. Of in de wereld eigenlijk. Kun je Pim Fortuyn nog herinneren? Irritante praatjesmaker de ene dag, martelaar van de nieuwe politiek de volgende. Of Theo van Gogh? Enfant terrible van de Nederlandse filmindustrie de ene dag, woordvoerder van vrijheid van meningsuiting de volgende.

Raar principe, hè. De beste poging tot succes...

Nu maar hopen dat Geert Wilders goed beschermd wordt.

Johnny en Priscilla, deel I

2009-06-25T00:18:00.005+02:00

Ik ben al een tijdje bezig met een kort verhaal over Johnny en Priscilla. Ik heb het gebaseerd op het antieke verhaal van Orpheus en Eurydice, maar het is een Schauermärchen geworden, getooid in een modern kek jasje. Tenminste dat is de bedoeling...

Johnny en Priscilla, deel I
De straten hebben geen namen in New York. Ze ademen geen geschiedenis door vergeten helden op sokkels te plaatsen, geen herinneringen aan schitterende plaatsen elders in de wereld. In de moderne metropool heeft alles een nummer: museumstukken, deze straten en zelfs mensen. De stad is één groot geasfalteerd wiskunderaadsel.Aan een van deze nummers woonde Johnny Elefteris, in Athene, Griekenland geboren als Jonathan. Zijn familie leefde in een van de goedkopere, vervallen straten, waar de verf altijd in lagen van de muur leek te bladeren. Als het flink geregend had in The Big Apple stonk het in de steeg naar menselijke urine.
Binnenshuis was het godenzijdank gezelliger. Het gezin van vijf was hecht gehard door economische tegenwind die in hun gezichten zwiepte. Het was crisis en dat betekende dat ze arm waren. Niet arm in de betekenis van geen vers brood op tafel, maar arm in de betekenis dat ze een televisie moesten ontberen en dat er van dure schoenen vaak weinig terecht kwam.
Het gezin vermaakte zich ’s avonds met bordspelletjes, onder het genot van een glaasje huismerkcola en voor vader Elefteris, Sébastian, een biertje. Het was een zachtaardige man, die in de haven hand en spandiensten verrichte voor een schamel loontje. Hij werkte hard, maar altijd met opgeheven hoofd.

Johnny kon de armoede op puberleeftijd niet meer verkroppen: heel zijn dertienjarige, makkelijk beïnvloedbare hart schreeuwde jaloezie, wanneer hij dacht aan de rijkeluiszoontjes die in de pels van hun moeders jas sprongen om aan te dringen op plasmatv’s en mountainbikes, die ze dan met Kerst pontificaal voor hun bed kregen gedumpt. Op zomeravonden, als zijn ouders dachten dat hij met kinderen uit de buurt aan het spelen was, sloop Jonathan naar de winkelstraten om zich te vergapen aan al het moois dat in de winkeletalages lag uitgespreid. Omstanders vertrouwde het niet en een passerende agent of de winkelier in kwestie stuurde de jongen met weinig vriendelijkheid de straat uit.
Toen hij vijftien was had Johnny er genoeg van. Hij besloot carrière te maken in dat ene waar hij goed in was: zingen. Helaas leverde écht zingen weinig geld op in het land waar Sinatra al lang de dood had gevonden, dus besloot Johnny zich te storten in het ijdele vak van de rapper. Succes was verzekerd. De jongen had een ongelooflijke stem. Het kan mensen tot tranen toe bewegen, het kon stenen doen huilen en het kon de vogels laten verstommen in hun tweederangs gefluit. Johnny had een gave, een goddelijke, en hij besloot deze te gebruiken om te rappen over zijn leven tot nu toe en het leven dat hij verwachtte te krijgen. Zijn gouden combinatie was stem en armoe.
Zijn vader kende iemand van de garage, die weer via via een via kende… Het komt erop neer dat Johnny voor zichzelf een gastoptreden wist te regelen in een louche bar, ergens in het getto.

Het was een hete zomeravond in augustus, die betreffende avond, en zelfs het asfalt leek te zweten. Boven het wegdek hing een dichte waas, zodat stoplichten en verkeersborden er onecht uitzagen, als smeltend kaarsvet. In de steeg rook het naar verbrand plastic en in de belendende flats leken alle ramen bekogeld met bakstenen te zijn. Er liep een verroeste trap naar een gietijzeren deur toe, die in de muur leek gebeiteld. De deur danste onwillekeurig in het flikkerende neonlicht van het bord erboven. Daarop, een grote gifgroene slang, die zich in zijn eigens staart beet.
Een luikje schoof open en twee priemogen, kleiner dan speldenknoppen, staarden de roodverlichte avond in. Een stem vroeg blaffend om zijn naam. “Jonathan Elefteris, m’neer. Maar ze noemen me Johnny.” De man lachte schor: “Kom maar binnen Jonathan Elefteris, alias Johnny. Kom binnen. Je wordt verwacht.”

Binnen werd je zicht beneveld door de sigarettenrook, die hoog opkringelde. De ventilators, roodgekleurd door roest, probeerden in een vergeefse poging de bezoekers wat koelte toe te wuiven, maar faalden jammerlijk. Ondanks de zwakke bries, lag het stof vingerdik op de tafeltjes, waaraan ongeschoren mannen zaten. Het waren mensen van de nacht, bendeleden en tweederangs gangsters, titanium piercings en gejatte Armanizonnebrillen incluis. De lucht van verschaald bier en mannenzweet overheerste en op de achtergrond draaide muziek van een neergeschoten rapper.
Een naakte danseres drong zich extatisch aan een paal op en keek verlustigend naar de toeschouwers, die zich op hun beurt aan haar verlekkerden.
Na haar act was het Jonathans beurt. Niet om te strippen, goden nee, maar om zijn publiek kippenvel aan te jagen met zijn rap.

Voor een moment vergaten de toehoorders hun lauwe bier, de goedkope lucht die deze goedkope tent in deze goedkope buurt uitwasemde. Ze dachten niet meer aan de beklemmende hitte en de vrouw die net wulps was rondgekropen. Ze herinnerde zich niet eens meer hun eigen sores. Het enige wat telde was elk woord, elk perfect woord, dat uit de mond van de rapper kwam. Elke syllabe veroorzaakte een siddering door de zaal. Zelfs de ventilators stopten met hun zieltogend werk en keken verlangend naar de rapper.
Na afloop was iedereen aangesterkt, verjongd, en opgewassen tegen zijn problemen. Hij werd ontvangen met een ruisend applaus, dat aanzwol toen hij een bescheiden buiginkje maakte. Iedereen keek naar de slungelige knul, met het krullende haar en die grote Griekse ogen, die iedereen hadden geraakt.

* * *

Literaar: De zwarte met het witte hart van Arthur Japin

2009-06-23T16:47:00.004+02:00

Zojuist heb ik een dikke pil van Arthur Japin uitgelezen, De zwarte met het witte hart. Ik heb ooit eerder een andere roman van Japin gelezen, Een schitterend gebrek, waarover iedereen zo verschrikkelijk lyrisch was, maar wat me eerlijk gezegd totaal niet kon boeien: flauw pathetisch gewauwel over Casanova. Maar met het credo 'iedereen verdient een twee kans' in het achterhoofd', besloot ik Mr. Japin nogmaals op goed geluk te vertrouwen. Gelukkig maar, want deze is zeer zeker de moeite waard.

De zwarte met het witte hart gaat over de twee negerjongetjes Kwame en Kwasi, wat letterlijk zaterdag en zondag betekent. Ze zijn prinsen in het rijk van de Ashanti, dat geloof ik in Ghana ligt. Als Kwasi's vader in contact komt met Nederlandse ontdekkingsreizigers, VOC-mentaliteit incluis (Balkenende zou er trots op zijn), besluit hij zijn jongste zoon en diens speelkameraadje Kwame naar Holland te sturen om te worden opgeleid. In Nederland valt het leven hen maar zwaar; racisme, maar vooral hun onbekendheid, werkt hen tegen. De nuchtere Hollanders denken dat ze te maken hebben met mannen die afgeven. Vanwege hun nobele afkomst komen ze in contact met het Nederlandse koningshuis, die hun steunt. Langzamerhand vindt er een scheiding tussen Kwasi en Kwame plaats: Kwasi past zich - tevergeefs - aan, zodat hij 'een zwarte met een wit hart' wordt; Kwame verzet zich, met alle gevolgen van dien.

Japin is erg sterk en geloofwaardig, omdat hij zich baseert op vaststaande historische feiten. De emotionele band tussen de twee negerprinsen is erg goed uitgewerkt. Het punt van kritiek is die empatische toon, die Japin ook weer hier moet laten opzwepen. Ook hanteert hij de symboliek in het verhaal niet erg subtiel: continu wordt er gerefereerd aan hun schilderij dat door 'een mysterieuze Indische schimmel' langzaamaan wit wordt. Goh, wat zou dat betekenen?

Gelukkig vallen deze twee puntjes van kritiek wel over het hoofd te zien en blijft het boek tot de laatste pagina sterk. Zeker aan te raden.

Excuus, of iets wat er op lijkt

2009-06-23T16:11:00.005+02:00

Ik besef me net dat mijn vorige 'posts', wat eigenlijk een heel professioneel begrip is voor mijn digitale post-its, totaal onbegrijpelijk zijn voor niet-neerlandici. De oningewijde in dit obscure genootschap heeft namelijk geen flauw idee wie die Mei en welke Herman ik bedoel. Ziet u, de Nijmeegse neerlandici, waaronder ondergetekende, hebben zich de afgelopen dagen, of misschien wel weken (stakkers), bezig gehouden met het leren van die lekker culturele vakken als ‘literatuurgeschiedenis’ of ‘literatuurwetenschap’. Op het moment sta ik wanhopig te fladderen in het drijfzand van hermeneutiek, mijn rechtervoet wordt naar onder getrokken door een intertekstuele knoop van Derrida en Roland Barthes staat met uitpuilende ogen als een dolleman ‘le mort de l’auteur, c’est la naissance du lecteur’ te krijsen. Nee, ik heb de afgelopen weken geen hersenletsel opgelopen: het is eenvoudigweg zo’n fijne koortsdroom voor je tentamen, een gezonde mix van tentamenstof van verschillende vakken.

Iemand in de ivoren toren van het Erasmusgebouw heeft in zijn onstuitbare wijsheid besloten dat het laatste van onze vier tentamens pas wordt gemaakt op zeven juli, een eeuwigheid van hier lijkt wel. Pas op de zevende kan deze symbolische periode worden afgesloten met een A-stapavond en bijbehorende kater.

Tot die tijd zijn mijn ‘posts’ onbegrijpelijk. Daarna… waarschijnlijk ook.

Aan... Herman Heijermans

2009-06-22T00:18:00.006+02:00

Venray, 22 januari 1901

Hallo Herman, ouwe reus! Hoe staat het leven, ouwe rooie rakker van me? Nog steeds socialistisch in hart en nieren, dunkt me.

Herm jongen, stond ik gisteren bij de visboer om wat kibbeling en 'n nieuwe voor mijne te halen, vraag ik m'neer naar z'n mening over die ellende op de Scheveningse vaart, jeweetwel die heisa waar jij zo'n stukkie over heb gemaakt. Blijkt die man van hellemaal niks af te weten. Had zelfs nog nooit niet een vissie gevangen, zei m'neer. Is me dat een mooie, hè. Vond 't zo'n schand, dat ik maar naar de bakker ben gelopen. Had ene nieuwigheid, 'n croisant rechtstreeks uit Oostenrijk. Herm jongen, ik zeg het je: die wereld van ons is klein aan 't worden. Me dunkt.

Nou ja ouwe rakker, doe de groeten aan die arme schat Kniertje van me.

A.M.

Aan... Mei

2009-06-22T00:09:00.002+02:00

Balder en co.

Gortseweg 3

5671 AZ

Zutphen

Mevr. Mei

Citadelweg 2

1889 HG

Grote stad

22 juni 1889,

Geachte mevrouw Mei,

Bij dezen verzoeken wij u vriendelijk doch dringend ons het openstaande bedrag van €47,25 te doen toekomen. Mogen wij u vriendelijk herinneren dat deze brief reeds uw tweede herinnering is: de vorige facturen dateren resp. 2 en 16 juni. Mocht dit bedrag voor 15 juli nog niet zijn overgemaakt, dan zijn wij ons helaas genoodzaakt om juridische stappen te ondernemen.

Vertrouwende op uw medewerking, verblijven wij,

A.M.

Bloemist

Aan... Multatuli

2009-06-21T23:56:00.002+02:00

Venray, 21 juni 1860

WelEdele Heer Dekker!

Precies! Ik weiger UEd. bij uw pseudoniem te noemen, uw alias in het literaire leven. Hoe durft UEd. zichzelf 'ik die veel gedragen heb' te noemen', wanneer UEd. spreekt over de inlandse politiek. Die arme Saïdjah had veel te dragen! Hij verloor zijn geliefde beloofde vrouw Adinda, UEd. slechts uw carrière en ego. Terwijl Saïdjah zich in de wapens van de Hollanders stortte, durfde Ued. zich te beklagen dat het wat aan de frisse kant was op uw zolderkamertje? Durft Ued. zich voor zo'n akkefietje Multatuli te laten noemen, ik die veel sjouwde? Was uw betoog een aanklacht geweest tegen het kolonialisme en Nederlands landje-pik, dan had ik UEd. deze melodramatische hoogmoed kunnen vergeven, maar uw werk is slechts een excuusbriefje voor uw nalatig handelen!

Doch, zonder dit egoïsme blijft de Havelaar een bijzonder werk; daarover valt niet te twisten. Laten we daarom Roland 'le mort d'auteur' Barthes, maar geloven en UEd. Multatuli, Malletuli, wegmoffelen in de vergeelde pagina's van uw roman. Of om met uw klewangwettende woorden te strijden: "stik in inkt en verdwijn!"

A.M.

Eerste bericht... Spannend!

2009-02-05T16:42:00.003+01:00

Net als de rest van beschaafd Nederland ben ik ook maar een blag, blug, blog begonnen. Spannend! Maar ja, wat zet je nou precies in een eerste bericht? Ah! Natuurlijk, een introductietekstje!

Graag had ik gezegd dat ik, ondergedoken op een donker zolderkamertje, manuscript na manuscript naar een anonieme drukker stuur, die dan heimelijk als verboden pro-Russische pamfletten door de brievenbus worden gegooid. Dat ik op mijn twaalfde een expert was op het gebied van parachutespringen, contraspionage en internetbankieren. Dat ik een man kan doden met enkel een theelepel en een half gepocheerd ei. Om maar wat te noemen.

Maar zo is het allemaal niet gegaan, nee echt niet. Ik ben een eenvoudige en even bescheiden (uchum) dorpsjongen, die op het hoogtepunt van zijn jeugdelijke bloei om weinig verhelderende reden een blog begint. Na een gelukkige kindertijd - waarin alle ellendige dingen ontbraken, die een goed schrijver van me hadden kunnen maken - puberde ik door het uitmuntende middelbare schoolonderwijs heen in een even eenvoudige, maar minder bescheiden gymnasiumklas. Na de piranhavijver der examens keerde ik mijn blik op een studie Nederlandse taal en cultuur in Nijmegen, alwaar ik nu een eenvoudige en bescheiden student ben. Maar ik woon nog thuis. Nee, daar ga ik geen commentaar op geven. Nee, echt niet.

Nu resteert waarschijnlijk de grote waaromvraag. Waarom heeft deze blug, blag, blog de epische titel Mohammed de Vries? Nou, ziet u beste lezer, ik heb een alterego. Overdag ben ik die trouwe en brave student, maar als die gele Zwitser opkomt is het tijd om me te verhullen achter een lilakleurig masker met niet-bijpassende spandexkleding (incluis binnenstebuitengekeerde Björn Borgonderbroek) om de misdaad in Nijmegen te bestrijden! Nee, alle gekheid op een satéprikker. Ik schrijf of schreef wellicht - dat moet ik nog even goed uitzoeken - voor een plaatselijke krant, de wereldberoemde Peel en Maas, waarbij ik altijd de illustere schuilnaam van Mohammed de Vries gebruik. Waarom? Geen flauw idee, 't bekt wel lekker en geeft 'n mysterieus tintje. Vind ik. Zover, mijn introductie...

En dit was mijn spreekbeurt over mijn hamster!